С.Баярын Засгийн газрын гавьяа нь Оюутолгойн гэрээ

-Таныг АН-ын дэд даргын ажлыг аваад удаагүй үед нь ярилцаж байхад “АН-д өртэй гэж өөрийгөө боддог. Р.Амаржаргал гэдэг хүнд тодорхой хэмжээний улс төрийн капитал, нэр нүүр, нөлөө гэж байдаг бол энэ бүхнийг АН “ашиглах” ёстой гэж та миний асуултад хариулж байсан. Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд АН таныг хэр “ашиглав”. Намдаа өөрийнхөө автор болохуйц ажил та юу хийв?

-АН-ын дэд даргад өөрөө хүсээд болсон юм биш л дээ. 2016 оны сонгуулийн дараа намын удирдлага шинэчлэгдэж, намын үйл ажиллагаа шинэ өнгө аястай болох гээд оролдож байсан ийм үе. Тухайн үед АН-ын нэр хүнд болон бусад улс төрийн намын нэр хүнд нэлээд уначихсан хүндхэн цаг үед Р.Амаржаргал гэдэг нэр намд хэрэг болох байх гэж үзээд л намын дэд даргын саналыг хүлээж авсан. Намаа дэмжиж өөрийн нэрээ намдаа “ашиглуулъя” гэдэг зорилготой очсон гэх үү дээ. С.Эрдэнэ дарга намайг намын гадаад харилцааны асуудлыг илүү анхаараач гэж хэлсэн. Энэ хүрээнд үндсэндээ анхаарч ажиллалаа. Барууны чиглэлийн улс төрийн намуудын холбоо /IDU/, Бүгд найрамдахчуудын олон улсын хүрээлэн буюу “IRI”, ХБНГУ-ын Конрад-Аденауэр сантай /KAS/ хамтарч ажиллахаар нэлээд хөөцөлдсөн. Энэ хүрээнд Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойн үеэрээ Монголд олон улсын томоохон хурал зохион байгуулж, 30 жилийн хугацаанд хийж бүтээсэн алдаа, оноогоо яръя гэж зорьсон. Мөн манайх  шиг зовлон туулж ирсэн бусад орны улс төрийн намууд нь юу хийв гэдгийг харилцан ярих зорилготой олон улсын хурлыг ирэх арванхоёрдугаар сард хийхээр төлөвлөсөн байсан. Харамсалтай нь биднээс үл хамаарах шалтгаанаар дөрөвдүгээр сар хүртэл хойшлогдлоо. 2020 оны хоёрдугаар сарын 5,6-ны өдрүүдэд Вашингтон хотод болох IDU-гийн хурлаар өдөр нь тодорхой болох байх. Энэ хуралд С.Эрдэнэ дарга намынхаа төлөөлөгчдийг ахалж оролцоно. Хийсэн гол ажил маань энэ гэх үү дээ.

АН-ын дотоод хагарал 2020 оны сонгууль хүртэл үргэлжлэх бололтой. Э.Бат-Үүл “Гэр хороолол” хөгжлийн нам байгуулж, Н.Алтанхуяг “Нэгдмэл Монгол” хөдөлгөөн байгуулаад, тус тус улс төрийн үйл ажиллагаагаа явуулж байх шиг байна. Мөн АН-ын Шинэчлэлийн хөдөлгөөний залуус намын даргаа огцрохыг шаардан удаа дараа мэдэгдэл хийж байгаа зэргээс харахад АН дотроо зангидсан гар шиг байж чадахгүй байгаагийн шалтгаан нь юу вэ. Намын удирдлагадаа байна уу эсвэл өөр шалтгаан байна уу?

Цааш нь уншихС.Баярын Засгийн газрын гавьяа нь Оюутолгойн гэрээ

Гарцгүй бол Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх, М.Энхболд гурав явсан нь дээ

-Монголчуудын хувьд өнгөрсөн он халуухан үйл явдлаар дүүрэн өнгөрлөө. Ялангуяа улс төрийн хүрээнд чамгүй олон үйл явдал өрнөсөн. ЖДҮ-г тойрсон асуудал, МАН-ын хагарал төрийг гацаасан зэрэг улс төрийн талцал үргэлжилсээр л байна. Та өнгөрөгч жилийн улс төрийг өнгийг дүгнэж хэлбэл?

-Өөрийн тань хэлсэнчлэн улс төрийн хувьд хагаралтай жил байлаа. Нөгөө талаас ялангуяа улс төрийн хүрээний болж бүтэхгүй зүйлс ил гарсан гэж 2018 оныг дүгнэж болно. Асуудлыг хэн ямар өнцгөөс харж байна түүгээрээ л дүгнэх байх. Болсон үйл явдлуудыг жагсаагаад харвал өөрийн эрхгүй анхаарал татахаар хэд хэдэн зүйл ажиглагдлаа. Нэгдүгээрт, ард түмний хүлээлгэсэн асар их итгэл найдварыг эрх баригч нам дааж чадсангүй. Төрийг барих том үйл хэрэгт үндсэндээ бэлэн биш байжээ. Удирдлагын хэмжээнд ч тэр, түүнийг хэрэгжүүлж байгаа хүмүүс нь ч тэр бэлэн биш байж. Энэ бүхэн нь МАН төрийн ажилд боловсон хүчнээ бэлтгэж чадаагүйтэй холбоотой. Аливаа сонгуульд улс төрийн намууд боловсон хүчнээ сонгож нэр дэвшүүлдэг. Гэвч энэ ажлаа намууд хийсэнгүй. Улс төрийн намууд боловсон хүчнээ бэлтгэж чадаагүй нь нам өөрөө бүрэн гүйцэд төлөвшөөгүйг харуулж байгаа юм. Шинэ зууны эрэлт хэрэгцээнд дүйцэхүйц ажиллах чадвар алга. Хоёрдугаарт, улс төрийн намуудын үзэл баримтлал тодорхой бус  байна. Намынхаа эрхэм  үнэт зүйл юу вэ гэдгийг өөрсдөө ойлгож ухамсарлаагүй нь дээрхтэй холбоотой.

-Намууд энэ бүх алдаагаа засч, залруулж амжаагүй байтал 2020 оны сонгууль хаяанд ирчихлээ. Дахиад л ийм байдал бий болохыг үгүйсгэхгүй. Тэгэхээр үлдсэн хугацаанд улс төрийн намууд төлөвшиж чадах уу гэдэг нь тун эргэлзээтэй. Нэн түрүүнд юунд анхаарах вэ?

Цааш нь уншихГарцгүй бол Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх, М.Энхболд гурав явсан нь дээ

Монгол төрийн бодлогыг том компани, олигархи, мафиуд боловсруулж байна

-Сүүлийн үед та аль чигийн ном түлхүү харж байна вэ?

-Технологийн хөгжилтэй холбоотой номууд харж байна. Аж үйлдвэрийн дөрөвдүгээр хувьсгалтай холбоотой номнууд нэлээд уншиж байна. Орчин цагийн ардчиллын философийн шинж чанартай зүйлсийг судлах гэж оролдож сууна. Ирэх жил бид ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойг тэмдэглэнэ. Ууж идэх арга хэмжээнүүдээс гадна Монголын ардчиллын сүүлийн 30 жилийн түүхийг үнэлж дүгнэсэн, анализ хийсэн, хийж бүтээсэн маань дэлхийд өрнөж байгаа трэндүүдтэй хэр зэрэг уялдаж буйг харсан, алин дээр нь нэг зүгт, алин дээр нь гажиж явааг анзаарч судалмаар санагддаг юм. Орчин үед ардчиллын үнэ цэнэ, утга учир, агуулга хэлбэрийн тухай асуудал янз бүрээр яригдаад байна л даа. Дэлхий даяар сүүлийн арваад жил ардчилал унтарч, ширгэлээ гэж яригдаж байгаа. Тоталитар шинж чанартай зүйлс газар авч байна. Ялангуяа засаглалын түвшинд. Тэр чигийн асуудлуудыг судалж уншиж явна. Уг нь болдогсон бол ардчиллын 30 жилийн ойгоор  АН болон Монголын улс төрийн хүчнүүд, төрийн холбогдох байгууллагууд энэ чигээр судалгаа шинжилгээ хийж, эрдэм шинжилгээний хурал, хэлэлцүүлгүүд зохион байгуулвал сайнсан.

Цааш нь уншихМонгол төрийн бодлогыг том компани, олигархи, мафиуд боловсруулж байна

Монголын төрд “Ядаж Амаржаргал шиг байгаарай” гэсэн стандарт бий болгочих юмсан гэдэг бодол бий

-Таныг сая нэг их хүнд сэдэв, тэр дундаа улс төр бодож толгой өвтгөх сонирхолгүй байгаа гэж хэлсэн болохоор ярилцлагаа хөнгөхөн сэдвээс эхлүүлье. Жишээ нь, Монголын топ моделийг жил бүр шалгаруулдаг “Гоёл” наадам байна. Та зургийг нь twitter-тээ тавьсан байсан?

-Үгүй яах вэ. Нэг их үзээд байдаггүй юм. Гол нь, эр хүнийхээ хувьд эхнэрээ баярлуулах хэрэгтэй биз дээ. Хааяа гоё сайхан үзвэр үзэхэд нь хань болж явж байгаа юм. Гэхдээ сүүлийн 2-3 жил тогтмол үзээд л байна.

-Танд ямар бодол төрж байна?

-Нэг зүйл ажиглагдаж байгаа нь манай загвар зохион бүтээгчид маш хурдан өсөж байна. Дизайнеруудын сэтгэж байгаа, уран сэтгэмж, бүтээлийн чансаанд асар том үсрэлт гарч байна. Тэрийг нь хараад хувьдаа маш их баярлаж байгаа. Ялангуяа эртний үүх түүхээ уншиж, судалж байгаа байдал, орчин цагийн хэв загварыг томьёолж шинээр гаргаж ирж байгаа нь маш гайхамшигтай. Бахархахаас өөр аргагүй. Эдийн засгийн бүхэл бүтэн бие даасан салбар гарч ирж байна гэж харж байгаа.

Энэ нь манай Монголын эдийн засагт их том бүтэц бий болох ирээдүй байна гэж бодогддог. Магадгүй манай монголчууд үүгээрээ дотоодын нийт бүтээгдэхүүнийхээ нэлээн хэсгийг үйлдвэрлээд гараад ирэхийг үгүйсгэхгүй. Ялангуяа манай моделиуд чинь бас л том дотоодын нийт бүтээгдэхүүний нэг хэсэг болоод явж болно. Бас байж болох л хувилбар.

-Та бас тоо боддог байх нь. Тийм үү?

Цааш нь уншихМонголын төрд “Ядаж Амаржаргал шиг байгаарай” гэсэн стандарт бий болгочих юмсан гэдэг бодол бий

Монголд сангийн хатуу сайд хэрэгтэй байна

Засгийн газар ажил хийнэ гэж горьдож буй ганцхан жил л байна

Жил бүрийн намрын сүүлийн сар. Эдийн засгийн бодлого идэвхждэг үе. Хүйтний ам наашилж буй ч төсөв, мөнгөний бодлого цаг үеийн хамгийн халуун сэдэв болж, том тоо тойрсон мэдээ, нийтлэлүүд хэвлэлийн хуудсаар хөвөрсөөр. Энэ үеэр иргэн таны санаа тавих учиртай мөнгө, сангийн бодлого, хэтэвч хөндсөн эдийн засгийн зарим шийдвэр нүцгэн тоо, албан хариултын цаана бүдгэрч байгаа юм биш биз. Ул суурьтай хариулт нэхэж буй эдгээр сэдвээр Монголын улс төр, эдийн засгийн бодлогын гол төлөөлөгчдийн нэг, эдийн засагч, “Амаржаргал” сангийн тэргүүн Р.Амаржаргалтай ярилцлаа. Түүний байр суурь, манлайлал улс төр, эдийн засгийн салбарт олон жилийн турш ямагт сонирхолтой бөгөөд тулгуур байсаар ирсэн юм.

-Эргэн татаж, өргөн барьсан 2018 оны төсвийн төсөл дэх таны байр суурийг сонирхъё. Шинэ Засгийн газар илүү сайжруулахын тулд буцаан татсан нь дамжиггүй?

-Өмнөх Засгийн газрын боловсруулсан төсөлд алдаа, дутагдал байснаас эргүүлэн татлаа, шинэчилсэн төсөл нь мундаг болно гэж найдаж байлаа. Бас сүүлийн үеийн Сангийн сайд нар дотроос Ч.Хүрэлбаатар эрэмбэ, туршлагаараа хавьгүй илүү. Тиймээс түүнийг нэлээн чамбай төсөл оруулж ирэх болов уу гэж итгэж байв. Гэвч их санасан газар хэдэн шөнө хоосон хононо гэдэг билээ. Үүнтэй ижил явдал боллоо. 2018 оны төсвийн төслийн ерөнхий үзүүлэлт, динамик энэ жилийнхээс нэг их өөрчлөгдсөнгүй. Алдагдлыг нь жаахан бууруулж, орлого, зарлагаа нэмснийг эс тооцвол яг л бахь байдгаараа.

Цааш нь уншихМонголд сангийн хатуу сайд хэрэгтэй байна

Дарга нар эрх мэдлээ ашиглаж өмч хувьчлал руу орж ирснээс хойш гунигтай үе эхэлсэн

-Та өглөө хэдээс босдог вэ?

-Янз бүр. Тухайн өдрөөсөө, ачааллаасаа хамаарна. Ер нь эрт босохыг эрмэлздэг. Ажил алба хашиж байхдаа босонгуутаа бие дааж унших ёстой юмаа харчихдаг байсан.

-Байнга сөхөж хардаг номоо сонирхуулаач?

-Зөндөө. Ажил алба сонирхлоос хамаараад өөрчлөгдөөд байгаа. Яг одоо барьж авсан ном гэвэл Dan Brown-ий “Origin. Эхний оройноо дөрвөн бүлгийг нь уншчихсан. Сүүлдээ “Ийм амттай номыг мангас шиг уншиж болохгүй, өдөрт нэг бүлэг, бүр хорхой хүрээд байвал хоёрыг уншъя” гэж бодсон.

-Өмнөх ярилцагч маань бас энэ зохиолчийнуншигч байж таарсан. Юу нь таныг тэгж хорхойсуулаад байна?

-Дэлхийд өрнөж буй томоохон өөрчлөлтүүд, тэр дундаа шинжлэх ухааны өөчлөлтүүд өнөөгийн амьдрал, тогтсон үзэл баримтлалтай хэр нийцэж байгааг уран сайхны талаас нь гаргаад өгчихсөн нь гойд санагддаг.

-Мэргэжлийнхээ чиглэлээр ямар номнууд сөхөж харж байна вэ?

-Мэргэжлийн чиглэлээр гэвэл сүүлийн үед гео эдийн засгийн чигийн номнууд уншиж байна. Тэр дундаа эдийн засгийн аюулгүй байдлын чиглэлээр нэлээд сонирхож байгаа. Үүнээс гадна философийн чигээр хоёр гурван сэдэв сонгоод уншиж эхэлсэн.

-Ямар байранд амьдардаг вэ?

Цааш нь уншихДарга нар эрх мэдлээ ашиглаж өмч хувьчлал руу орж ирснээс хойш гунигтай үе эхэлсэн

8 сарын 24-нд өгсөн зарим ярилцлагын тухай

8- р сарын 24-нд эдийн засгийн сэтгүүлч клубын хүсэлтээр 20 гаруй сэтгүүлчидтэй уулзаж чөлөөтөй ярилцлага өрнүүлсэн юм. Өрнөсөн яриа хөөрөөг сэтгүүлчид тус тусдаа ярилцлага болгон 25-нд сонин сайтуудад байрлуулсан байна. Харамсалтай нь нилээдгүй газар утга агуулга нь алдагдаж тэмдэглэгдсэн бололтой. Нэгэнт нийтэд тараагдсан зүйлийг энэ сайт дээр тэр чигээр нь байршуулж байгаа хэдий ч утга агуулгын залруулга хаалтанд өөр фонтоор бичиж үдлээ. Уншигч та тунгаан болгоогоорой.

Р.Амаржаргал

2017-08-26

Цааш нь унших8 сарын 24-нд өгсөн зарим ярилцлагын тухай

“Үндэсний баялаг” – Сэдэв 2, 3

Монгол улсын эдийн засаг хаана явна вэ? Конрад Аденауэр сан болон Улаанбаатар иргэний форум ТББ хамтран та бүхэндээ Үндэсний баялаг онлайн нэвтрүүлгийн хоёр дохь сэдэв, Монгол улсын эдийн засаг хаана явна вэ? Нэгдүгээр хэсэг: Хоёрдугаар хэсэг:

Энэ бол нэг сая долларын үнэтэй асуулт

Эрчүүд, цэргүүд, залуусын тухай яриа

Бюро 24/7 ярилцлагын булан Монгол цэргийн өдөрт зориулж Монгол улсын ерөнхий сайд асан, бэлтгэл ахмад Р.Амаржаргалыг зочноор урьлаа. Тэрээр бидэнд цэрэг эрс гэж хэн болох тухай ярьж, түүхэн хүн, төрийн хар хүн гэж хэнийг хэлдэг тухай өгүүлэхийн хамтад бидний сонирхсон нэг сэдвийг “Сая долларын үнэтэй асуулт” гэж нэрлэлээ.

Тогтуун хүч хэмээн нэрлэдэг улс төрч, бэлтгэл ахмад Р.Амаржаргалтай хийсэн энэхүү ярилцлага гурван сэдвээр өрнөлөө. Монгол улсын Ерөнхий сайдаар залуудаа томилогдон ажилласан тэрээр эр цэрэг, эх оронч үзлийн тухай юу гэж боддогийг нэгдүгээр хэсгээс үзээрэй. Ардчилсан нийгэм монголд тогтсоноос хойш эдийн засгийн чөлөөт байдлыг бий болгох гол зорилгын төлөө ажиллаж, залуугаас өдий хүртэл явсан Р.Амаржаргал гэж чухамдаа ямар хувь хүн бэ гэдгийг ярилцлагын хоёрдугаар хэсгээс тоймлон унших боломжтой. Хамгийн сүүлд та “Энэ бол нэг сая долларын асуулт” байна гэж түүний хошигнож хэлсэн “Монголын эдийн засаг хэзээнээс эргэн сэргэх төлөвтэй байна вэ” гэх асуултын хариуг уншаарай. Мэдээж түүний хамгийн сүүлийн үед хийж бүтээсэн гол ололт амжилт, ойрхи ирээдүйд хийх гэж байгаа зүйлсийнх нь талаар бид асуусан байгаа.

Цааш нь уншихЭнэ бол нэг сая долларын үнэтэй асуулт

Нефть боловсруулах үйлдвэрийг ажил болгох ёстой

БНЭУ-аас манай улсад үзүүлж буй нэг тэрбум ам.долларын зээлээр Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төслийг санхүүжүүлэхээр Засгийн газар шийдвэрлэсэн. Энэ асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан, Эдийн засагч Р.Амаржаргалтай ярилцлаа.

Улс төрийн болон бусад утгаараа газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих нь онц чухал зүйл

Цааш нь уншихНефть боловсруулах үйлдвэрийг ажил болгох ёстой

%d bloggers like this: